Każdej osobie zatrudnionej na umowę o pracę, przysługuje według prawa urlop. O taki należy się zgłosić do pracodawcy, który ma prawo zarówno nam go udzielić, jak i odmówić w wybranym terminie. Chcemy przyjrzeć się temu, jak wygląda pod względem prawnym odmowa urlopu przez pracodawcę. Kiedy jest ona legalna, a w jakiej sytuacji można się odwołać.
Kwestia urlopu w Polsce
Warto zacząć od prezentacji tego, jak w ogóle wygląda sytuacja z urlopem dla pracowników. Ten jest regulowany przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (art. 152–175). Jeśli ktoś ma mniejszy staż niż 10 lat pracy, to przysługuje mu 20 dni urlopu przez cały rok. Jeśli ktoś ma powyżej 10 lat takiego stażu, to tych dni ma o 6 więcej. W każdym roku kalendarzowym przysługuje nam również prawo do maksymalnie 4 dni urlopu na żądanie. Trzeba jednak pamiętać o tym, że nie są to dodatkowe dni do rocznej puli, więc każdy dzień urlopu na żądanie jest odliczany z puli urlopu wypoczynkowego. Jeśli chodzi o sam urlop na żądanie, to należy go zgłosić najpóźniej w tym dniu, w którym ma zostać zrealizowany przez pracodawcę.
Każdy z nas ma inne plany na wolny czas – jedni wybierają wycieczki, inni relaks w domu lub rozrywkę online. Jeśli na przykład interesuje nas nowe kasyno internetowe i chcemy w spokoju sprawdzić jego ofertę, korzystając z dnia wolnego, możemy w tym celu złożyć standardowy wniosek urlopowy lub skorzystać z urlopu na żądanie.
Kiedy pracodawca może legalnie odmówić urlopu?
Kwestia wypisania urlopu jest porozumieniem między pracownikiem a pracodawcą. Może się jednak okazać, że dla pracodawcy udzielenie urlopu może być niemożliwe. Pracodawca może bowiem nam odmówić, jeśli nasza nieobecność może sparaliżować pracę działu, nie ma osoby, która jest w stanie nas zastąpić, w danym momencie istnieje większe zapotrzebowanie na usługi czy produkty firmy czy po prostu w tym samym czasie wiele osób chce wykorzystać swój urlop.
Weźmy dla przykładu okres wakacyjny, okres związany z majówkami, przerwą między świąteczną. Jeśli duża część pracowników chce wziąć urlop w tym samym czasie, może to oznaczać paraliż dla firmy. Pracodawca w takim momencie może udzielić urlopu tylko części pracownikom, pozostali zaś będą musieli zdecydować się na wolne w innym terminie. Często jest to właśnie kwestia uzgodnienia wszystkiego nie tyle z samym szefem, co osobą z HR, kadrową, odpowiedzialną za pracowników. Bywają takie sytuacje, kiedy pracownik musi wybrać większość wolnego już z początkiem roku, informując o terminach, które go najbardziej interesują.
Nie można też zapominać, że często dochodzi właśnie czynnik braku uzgodnienia terminu urlopu. Nasz urlop wypoczynkowy udzielany jest z reguły według planu urlopów lub po uzgodnieniu terminu z pracodawcą. Jeśli złożymy wniosek o urlop, to nie oznacza to, że jest on automatycznie akceptowany. Ponadto dochodzi do sytuacji, gdy następuje zbyt późne złożenie wniosku. Jeśli taki wniosek zostanie złożony w zasadzie na ostatnią chwilę, to pracodawca ma pełne prawo nam odmówić urlopu ze względów organizacyjnych.
To wszystko dotyczyło urlopu wypoczynkowego. Nie zapominajmy także o wspomnianym urlopie na żądanie. Wiele osób traktuje go jako coś obowiązkowego, gdzie po prostu dzwonimy, że nas nie będzie w pracy i po problemie. Jednak i tutaj pracodawca ma możliwość odmowy takiego urlopu. Chodzi tu jednak o wyjątkowe sytuacje, kiedy w firmie dochodzi do awarii, zapowiedzianej kontroli, brakuje innych pracowników lub dochodzi do sytuacji kryzysowej.
Nielegalna odmowa urlopu
Nie da się ukryć, że tak samo jak można napotkać na sumiennych pracowników czy osoby wykorzystujące system, tak samo są dobrzy pracodawcy i tacy, którzy nie zawsze zachowują się fair w stosunku do swoich podwładnych. Pokazaliśmy sytuacje, w których pracodawca ma prawo odmowy urlopu. Są też i takie akcje, podczas których pracodawca może łamać obowiązujące przepisy.
Za bezprawne należy uznać sytuacje, kiedy brak urlopu jest formą kary czy prześladowania pracownika, wynika z konfliktu osobistego na linii firma - pracownik, dotyczy zaległego urlopu, który musi być udzielony, pracodawca po prostu stale odmawia urlopu bez podania realnego powodu.
Jak się odwołać?
Prawo stoi zarówno po stronie pracodawcy, jak i pracownika, jednak inaczej wygląda w przypadku konkretnej sytuacji. Jeśli uważamy, że jako pracownicy jesteśmy poszkodowaną stroną, zawsze mamy możliwość odwołania się. Można wykonać następujące kroki:
- Prośba o uzasadnienie — można napisać oficjalny list lub wysłać wiadomość mailową z prośbą o uzasadnienie odmowy — to ważne w przypadku dalszych kroków.
- Ponowny wniosek — jak najbardziej można złożyć ponowny wniosek z uzasadnieniem, gdzie podaje się ważne powody osobiste, terminy alternatywne czy wcześniejsze ustalenia
- Pomoc kogoś wyżej — po pomoc można się zgłosić do działu HR, przełożonego, gdzie możliwe jest uzyskanie wsparcia.
- Skarga do Państwowej Inspekcji Pracy — to już finalny krok, gdzie można nawet anonimowo zgłosić się do PIP, gdzie opisuje się sytuację, przedstawia własne dowody.
Jak zatem widać, urlop to kwestia prawna, a także dogadania się z pracodawcą. Najważniejszy jest dialog, kompromis. Jeśli jednak uważamy, że pracodawca łamie prawo, możemy walczyć o swoje. Nie można jednak pójść na urlop bez zgody pracodawcy, gdyż uznaje się to za naruszenie obowiązków pracowniczych i jest podstawą do kary lub zwolnienia.
Tagi
Udostępnij artykuł