Choć o przemocy psychicznej mówi się dopiero od pewnego czasu, coraz więcej osób ma świadomość tego, jak poważny jest to problem. Co więcej, przemoc psychiczna jest równie powszechna, co przemoc fizyczna. Niestety, jej rozpoznanie jest trudne, a udowodnienie w sposób umożliwiający obronę przed sprawcą w sądzie – jeszcze trudniejsze. Warto więc poznać metody rozpoznawania oraz udokumentowania przemocy psychicznej.
W jakich sytuacjach można mówić o przemocy psychicznej?
Przemoc psychiczna to forma nadużycia, która nie pozostawia widocznych śladów, lecz systematycznie niszczy poczucie własnej wartości, pewność siebie, a w wielu przypadkach prowadzi do zaburzeń lękowych, depresji i wielu innych negatywnych konsekwencji. Kluczowym elementem jest tu powtarzalność, świadoma intencja sprawcy oraz psychiczne cierpienie ofiary.
Przemoc psychiczna może występować w relacji partnerskiej, rodzinnej, zawodowej czy szkolnej. Jej granice nie zawsze są oczywiste, co stanowi istotny problem, szczególnie w przypadku chęci udokumentowania przemocy. Wszelkie działania mające na celu kontrolę, zastraszenie, izolację, upokorzenie czy manipulację uznawane są za przemoc psychiczną. Niestety, ofiara często znajduje się w sytuacji, w której otoczenie nie widzi niczego niepokojącego, podczas gdy ona doświadcza ciągłego napięcia i destabilizacji emocjonalnej.
Samo rozpoznanie przemocy również może być trudne dla ofiary. Z reguły sprawca zaczyna działać powoli, a z czasem akty przemocy nabierają na sile. Agresja słowna, wyzwiska, obrażanie, wyśmiewanie, zastraszanie, a także kontrola, izolowanie od rodziny, szantaż czy wmawianie choroby psychicznej – to tylko niektóre z zachowań uznawanych za przemoc psychiczną.
Jak dokumentować przemoc psychiczną?
Stosowanie przemocy psychicznej uznawane jest za znęcanie się, co z kolei regulowane jest przez art. 207 Kodeksu karnego, zgodnie z zapisem:
- 1. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Istotne jest jednak to, aby możliwe było dokonanie obiektywnej oceny całej sytuacji, co z kolei wymaga od ofiary odpowiedniego udokumentowania aktów przemocy. Jak to zrobić?
Dokumentuj wszelkie akty przemocy
Filmy, zdjęcia, nagrania rozmów, a także zapisy wiadomości mailowych czy SMS-owych – wszystko to może stać się dowodem w sprawie. Bardzo często nagrania, w których dochodzi do stosowania przemocy psychicznej, są jedynym dowodem w sądzie, dlatego warto zgromadzić ich jak najwięcej.
Zapisuj wszystkie informacje na temat przemocy psychicznej
Bardzo dobrym rozwiązaniem może być prowadzenie notatnika, w którym będziesz zapisywać wszystko na temat doświadczanej przemocy. Co dokładnie się wydarzyło, kiedy, gdzie – w ten sposób zyskasz wiele cennych materiałów, które mogą przydać się w sądzie. Co więcej, wykorzystasz je także w trakcie terapii, a także ustalisz pewne wzorce zachowań osoby, która stosuje wobec Ciebie przemoc psychiczną.
Uzyskaj zeznania świadków
Bardzo ważnym dowodem w sprawie związanej z przemocą psychiczną mogą być zeznania świadków. Choć osoby stosujące przemoc psychiczną często powstrzymują się w obecności innych osób, często możliwe jest stworzenie okoliczności, w których ktoś stanie się świadkiem trudnej sytuacji. Mogą to być członkowie rodziny, współpracownicy, a nawet sąsiedzi. Nieocenione mogą być zeznania przyjaciół, którzy zauważają niepokojące zmiany w Twoim zachowaniu.
Gromadź dokumentację medyczną
Jeśli korzystasz z pomocy medycznej, wszelkie dokumenty mogą stać się cennym dowodem w sądzie. Dotyczy to także korzystania z pomocy psychologa, zapisy z sesji terapeutycznych, a nawet opinie osób prowadzących zajęcia w ramach grup wsparcia. Jeśli dochodzi również do przemocy fizycznej, zadbaj o to, aby wszelkie incydenty były udokumentowane – na przykład podczas wizyty w szpitalu.
Profesjonalna pomoc prawna – w przypadku przemocy psychicznej może być niezbędna
Choć ofiara może rozpocząć proces dokumentowania oraz zgłaszania przemocy samodzielnie, pomoc prawna nierzadko okazuje się kluczowa. Sprawy związane z przemocą psychiczną są skomplikowane, obejmują liczne kwestie proceduralne i wymagają starannie opracowanej strategii dowodowej. Adwokat lub radca prawny z Kancelarii Słupińska ma wiedzę, która pozwala przedstawić materiał dowodowy w sposób zgodny z wymogami sądu, a jednocześnie zadbać o interes ofiary w trakcie całego postępowania. Właśnie dlatego nie warto rezygnować z tego typu pomocy.




